دورسنج یا تاکومتر چیست؟

نحوه کار با دورسنج لیزری و دورسنج تماسی | آموزش گام‌به‌گام و کاربردی

دورسنج یا تاکومتر یکی از ابزارهای پرکاربرد در صنایع برق، مکانیک، تاسیسات و تعمیرات است که برای اندازه‌گیری سرعت چرخش اجسام دوار مانند موتور، شفت، فن و پولی استفاده می‌شود. بسته به نوع دستگاه، دورسنج‌ها به دو دسته اصلی لیزری (غیرتماسی) و تماسی تقسیم می‌شوند که هرکدام روش استفاده خاص خود را دارند.
آشنایی با نحوه کار صحیح با دورسنج لیزری و تماسی نه‌تنها دقت اندازه‌گیری را افزایش می‌دهد، بلکه از بروز خطا و خطرات احتمالی نیز جلوگیری می‌کند.

نحوه کار با دورسنج لیزری (غیرتماسی)

دورسنج لیزری یا غیرتماسی، بدون تماس مستقیم با قطعه در حال چرخش، سرعت دورانی را اندازه‌گیری می‌کند. این نوع دورسنج به دلیل ایمنی بالا و سهولت استفاده، امروزه بسیار محبوب است.

مراحل استفاده از دورسنج لیزری

1️⃣ آماده‌سازی دستگاه
ابتدا دورسنج را روشن کرده و از سالم بودن باتری و نمایشگر اطمینان حاصل کنید. در صورت وجود تنظیمات واحد اندازه‌گیری، دستگاه را روی RPM قرار دهید.
2️⃣ نصب برچسب بازتابنده (Reflective Tape)
یک تکه نوار بازتابنده نور را روی قسمت موردنظر از شفت، پولی یا فن بچسبانید. این نوار باعث می‌شود لیزر دورسنج بتواند حرکت چرخشی را به‌درستی تشخیص دهد.
نکته مهم: فقط یک نوار کوچک کافی است؛ استفاده از چند نوار باعث خطای اندازه‌گیری می‌شود.
3️⃣ تنظیم فاصله مناسب
دورسنج لیزری را در فاصله‌ای که در دفترچه دستگاه ذکر شده (معمولاً بین 5 تا 50 سانتی‌متر) مقابل نوار بازتابنده نگه دارید.
4️⃣ نشانه‌گیری و اندازه‌گیری
لیزر را دقیقاً به سمت نوار بازتابنده بگیرید و دکمه اندازه‌گیری را فشار دهید. دستگاه به‌صورت آنی سرعت چرخش را محاسبه و روی نمایشگر نمایش می‌دهد.
5️⃣ ثبت و بررسی داده‌ها
پس از چند ثانیه، عدد پایدار RPM را یادداشت یا ذخیره کنید. برخی مدل‌ها امکان ذخیره داده را دارند.

مزایای دورسنج لیزری

✅ ایمنی بالا
✅ عدم نیاز به تماس فیزیکی
✅ مناسب برای سرعت‌های بالا
✅ دقت خوب در محیط‌های صنعتی

نکات ایمنی هنگام استفاده از دورسنج لیزری

هرگز لیزر را به سمت چشم افراد نگیرید
فاصله استاندارد را رعایت کنید
از تمیز بودن نوار بازتابنده مطمئن شوید

نحوه کار با دورسنج تماسی

دورسنج تماسی برای اندازه‌گیری سرعت، نیاز به تماس مستقیم با محور یا قطعه دوار دارد. این نوع دورسنج معمولاً دقت بالاتری در سرعت‌های پایین ارائه می‌دهد، اما نیازمند دقت و رعایت ایمنی بیشتری است.

مراحل استفاده از دورسنج تماسی

1️⃣ انتخاب سری مناسب
اکثر دورسنج‌های تماسی دارای سری‌های مختلف (مخروطی، چرخی یا لاستیکی) هستند. بسته به نوع شفت یا سطح، سری مناسب را انتخاب و روی دستگاه نصب کنید.
2️⃣ آماده‌سازی دستگاه
دورسنج را روشن کرده و واحد اندازه‌گیری را روی RPM تنظیم کنید.
3️⃣ تماس مستقیم با شفت
دورسنج را به‌آرامی و کاملاً عمود بر محور در حال چرخش قرار دهید. فشار بیش از حد وارد نکنید، زیرا باعث خطای اندازه‌گیری یا آسیب به دستگاه می‌شود.
4️⃣ ثابت نگه داشتن دستگاه
برای چند ثانیه دورسنج را ثابت نگه دارید تا عدد اندازه‌گیری شده روی نمایشگر پایدار شود.
5️⃣ خواندن و ثبت مقدار RPM
پس از پایدار شدن عدد، مقدار سرعت چرخش را یادداشت کنید.

مزایای دورسنج تماسی

✅ دقت بالا در سرعت‌های پایین
✅ عدم نیاز به نوار بازتابنده
✅ مناسب برای شفت‌های قابل‌دسترس

نکات ایمنی در استفاده از دورسنج تماسی

از تماس دست یا لباس با قطعه دوار جلوگیری کنید
فقط در صورت ایمن بودن شرایط از این روش استفاده کنید
از دستکش ایمنی مناسب استفاده کنید

تفاوت استفاده از دورسنج لیزری و تماسی در عمل

کدام نوع دورسنج برای شما مناسب‌تر است؟

اگر با تجهیزات پرسرعت، خطرناک یا دور از دسترس کار می‌کنید، دورسنج لیزری بهترین انتخاب است.
اما اگر نیاز به دقت بالا در سرعت‌های پایین دارید و دسترسی مستقیم به شفت وجود دارد، دورسنج تماسی گزینه مناسب‌تری خواهد بود.
در بسیاری از مدل‌های جدید، هر دو حالت تماسی و غیرتماسی در یک دستگاه ترکیب شده‌اند که انعطاف‌پذیری بالایی ایجاد می‌کند.

آشنایی با نحوه صحیح کار با دورسنج لیزری و تماسی باعث افزایش دقت اندازه‌گیری، کاهش خطا و افزایش ایمنی در محیط کار می‌شود. انتخاب روش مناسب، به نوع کاربرد، سرعت دستگاه و شرایط محیطی بستگی دارد.
با رعایت نکات گفته‌شده، می‌توانید از دورسنج خود به‌صورت حرفه‌ای و مطمئن استفاده کنید و از سلامت تجهیزات و نیروی انسانی محافظت نمایید.

دورسنج یا تاکومتر چیست

هنگام خرید دورسنج به چه نکاتی توجه کنیم؟

برای انتخاب بهترین دورسنج، حتماً این فاکتورها را در نظر بگیرید:
✔ نوع اندازه‌گیری (تماسی یا غیرتماسی)
بسته به شرایط کاری و ایمنی محیط
✔ محدوده اندازه‌گیری RPM
تناسب با نوع تجهیزات
✔ دقت و رزولوشن
برای کاربردهای حساس بسیار مهم است
✔ برند و اصالت کالا
خرید از برند معتبر و تأمین‌کننده مطمئن اهمیت زیادی دارد

چرا خرید دورسنج از بازرگانی سفیر گستر توس انتخابی هوشمندانه است؟

در بازار تجهیزات ابزار دقیق، تخصص و اصالت کالا حرف اول را می‌زند.
بازرگانی سفیر گستر توس با سال‌ها تجربه در تأمین ابزار دقیق صنعتی، مرجعی مطمئن برای خرید انواع دورسنج و تاکومتر اصل از برندهای معتبر جهانی است.

مزایای خرید از سفیر گستر توس

✅ تضمین اصالت کالا
✅ ارائه برندهای FLUKE، TESTO، BENETECH و UNI-T
✅ مشاوره تخصصی پیش از خرید
✅ قیمت‌گذاری منصفانه
✅ پشتیبانی و خدمات پس از فروش

جمع‌بندی نهایی | انتخاب حرفه‌ای برای اندازه‌گیری دقیق دور موتور

اگر به‌دنبال اندازه‌گیری دقیق، افزایش ایمنی و جلوگیری از خرابی تجهیزات هستید، استفاده از دورسنج یا تاکومتر یک ضرورت است. انتخاب برند معتبر و خرید از یک مجموعه قابل‌اعتماد، نقش مهمی در کیفیت و دقت اندازه‌گیری دارد.
بازرگانی سفیر گستر توس با ارائه بهترین و پرفروش‌ترین دورسنج‌های FLUKE، TESTO، BENETECH و UNI-T، همراه مطمئن شما در مسیر یک خرید حرفه‌ای و بدون ریسک است.
با انتخاب سفیر گستر توس، دقت، کیفیت و اطمینان را هم‌زمان تجربه کنید.